Roorda State

In de laatste jaren van de gemeentelijke herindeling werd er nauwelijks nog iets gedaan aan onderhoud. Sloop dreigde voor het historische pand. Vanaf het midden van de vorige eeuw zijn bijzondere historische panden uit het centrum verdwenen. Roorda State is het enige overgebleven monument in het centrum van Uithuizermeeden. Het gebouw werd in 1980 geheel leeg gehaald. Het duurde jaren voordat toenmalig eigenaar Roorda de schade kon herstellen en heeft langdurig onderhandeld om verkwanselde historische stukken weer terug te laten keren op de plek waar deze  horen.

Op 18 december opent Pieter Venhuizen, geboren in 1859 te Zijldijk het nieuwe raadhuis.
Hier volgt een gedeelte van zijn toespraak.

Gemeenteraad Uithuizermeeden, 18 december 1908.

Bij de opening hield de burgemeester de volgende toespraak: M.H.! Ik acht het een voorrecht, u op deze eerste vergadering in het nieuwe raadhuis dezer gemeente het welkom te kunnen toeroepen. Reeds sedert verscheidene jaren deed zich de behoefte aan een eigen gemeentehuis bij u gevoelen en steeds won de overtuiging veld dat de thans verlaten localiteiten niet meer beantwoorden aan de eischen van den tegenwoordigen tijd.

Herhaaldelijk werd in de laatste jaren op den gebrekkigen toestand gewezen en hoewel de raad steeds  bestaande behoefte aan verbetering erkende, werd hij weerhouden tot den bouw van een eigen gemeentehuis te besluiten door de kosten daaraan verbonden. Men wenschte die zaak uit te stellen totdat de schuldenlast der gemeente, veroorzaakt door den aanleg van den spoorweg Roodeschool – Sauwerd minder drukkend zoude zijn.

Toen die schulden nu belangrijk waren verminderd, zoodanig dat de finacieele toestand daartegen geen bezwaard meer opleverde, besloot de raad in zijne vergadering van den 22 April 1907 eenstemmig tot den bouw van een eigen gemeentehuis over te gaan.

Eene som van f 7000 werd nu daarvoor op de begrooting voor 1908 uitgetrokken.

Daarop zijn B. en W. , ik durf gerust zeggen, ernstig aan het werk getogen en konden zij u een door de heeren Bos en Van Wissen uitgewerkt plan aanbieden, ’t welk uwe goedkeuring wegdroeg. Een woord van lof aan beide genoemde bouwkundigen is zeker niet onverdiend.

Het streven van burgemeester en wethouders is geweest een gebouw te doen herrijzen, de gemeente Uithuizermeeden waardig.

In hoeverre zij daarin zijn geslaagd?

Het oordeel daaromtrent laten zij over aan anderen, doch ze vleien zich, dat, als daarbij rekening wordt gehouden met het terrein en het beschikbare bedrag, dat oordeel niet ongunstig zal zijn.

Een woord van dank meenen B. en W. u allen te moeten brengen voor de onbekrompen wijze, waarop gij ze hebt gesteund bij de completeering van het geheel.

En nu wij hier voor het eerst ter vergadering bijeen zijn, wil ik den wensch uitspreken, dat de besluiten welke in deze zaal zullen worden genomen, mogen strekken tot welzijn van de ingezetenen dezer gemeente en dat de beraadslagingen zich steeds mogen kenmerken door degelijkheid, humaniteit en goeden toon en hiermede verklaar ik deze vergadering voor geopend.

	Op deze foto uit 1910 ziet u de veldwachter op de stoep van het Raadhuis. Na 1914 werd het huis wit gepleisterd waarmee het bekend en herkenbaar werd.
	Een foto van het Raadhuis uit ± 1930. Rechts op de foto het huis wat door Herenboer Wiersema werd gebouwd uit 1911.
	Hier het trieste beeld van de State na jarenlang achterstallig onderhoud. Het was leeg gehaald en respectloos behandeld. Het duurde jaren van restauratie om het huis weer in oude glorie te herstellen.
	Langzaam werd het restauratieresultaat zichtbaar. Op deze foto werden werkzaamheden aan de toren en het uurwerk uitgevoerd. Dit uurwerk stamt uit eind 1800 en is gemaakt in Duitsland.
	Dit sprookjesachtige beeld was het resultaat van Roorda's inspanningen. Hij stelde de dorpelingen in staat het huis te bezichtigen, er te vergaderen en maakte het mogelijk om er weer te trouwen. Hij hoopte het dorp iets mee te geven; zuinig zijn op het dorps- gronings cultuurbezit.
	Wout Roorda 2010
	Op de foto Burgemeester Tjeerd Krol, geboren op 4 september 1888. Burgemeester van Uithuizermeeden van 1919 tot 1931.
	Op de foto ziet u burgemeester A. Drost met zijn gezin, gefotografeerd op de stoep van het Raadhuis tijdens zijn installatie op 16 augustus 1963. Tijdens zijn afscheid ontving dhr. Drost van de handelsvereniging een oude grenssteen van Uithuizermeeden. Na zijn overlijden werd deze steen door de familie geschonken aan Roorda. Deze grenssteen is te bezichtigen in Roordastate.
	Opzij achter het Raadhuis/Roordastate. Rechts ziet u het voormalige koetshuis wat helaas door de dorpelingen is afgebroken. 1e links is Gemeente-secretaris T. Krol. Voor het paard, burgemeester Duval van Slothouder (1915-1919) Klik op de foto om deze groter te maken.
	50 jaar na de 2e Wereldoorlog logeerde de Canadese Oorlogsveteraan Kaptitein Frank Archibald met zijn vrouw bij de familie Roorda in Roordastate. De hoog onderscheiden Archibald, hier gefotografeerd voor Roordastate. Archibald ontving onder andere het Engelse Kruis van de Koning van Engeland. Roorda correspondeert nog jaarlijks met de inmiddels hoogbejaarde Archibald .
	Hier ziet u de stadsarchitect Van Wissen. Hij ontwierp het raadhuis in 1907.  Hierna maakte hij ook de raadhuizen in Winsum, Grootegast en Ten Boer. Een kleinzoon van deze architect is de bekende dichter des vaderlands Driek van Wissen. De architect heeft (gelukkig) niet meer meegemaakt dat de inwoners dan het dorp zo respectloos met zijn mooie creatie om zouden springen.
	Zo zag het er uit: dit prachtige plaatje uit het midden van de vorige eeuw. Het enige wat overbleef was het raadhuis/Roordastate. Daarom pleit Roorda al jaren: Wees zuinig op het Groningse Erfgoed en Cultuurbezit.
	Een dorpsgezicht uit het begin van de vorige eeuw, met het Raadhuis in het midden.
	De herdenkingssteen van de slachtoffers uit de 2e Wereldoorlog. Deze steen was na 1945 te zien in de muur bij de voordeur van het raadhuis/Roorda State. In het dorp had men geen enkel bezwaar dat deze steen uit de muur van het raadhuis werd gehaald, de beschadiging is nog steeds te zien.
	Links ziet u de uiterst sympathieke Henk den Boom. Hij was o.a. Burgemeester in Middelstum, Veere en Heiloo. Roorda kende beroepshalve vele Burgemeesters. Hier op de foto schenkt Den Boom Roorda een origineel Burgemeesterstenue, gedragen door Jonkheer Den Beer van Poortingael. Dit uniform is nog steeds te zien in Roorda State.