Roorda State

Herinneringen ophalen met Malle Pietje (Piet Ekel)

De in de jaren 50 opgenomen televisieseries roepen herinneringen op aan gezelligheid, warmte, knus samenzijn en veiligheid. emaakt in een tijd waarin criminaliteit nog ophield bij het stelen van een krentenbol bij de bakker, een tijd waarin de huisdeur niet op slot hoefde, een tijd waarin er nog respect was voor ieders bezittingen. In dit geval hebben we het over de immens populaire NCRV - serie uit de oude doos "Swiebertje.” Populair bij jong en oud!

De ontmoeting
Uitgever Wout Roorda en redacteur Alette Winkel ontmoetten op een prachtig zonnige middag in oktober 2006 Piet Ekel alias Malle Pietje en zijn vrouw Gerrie. Het werd een meer dan bijzondere ontmoeting met deze veelzijdige, sympathieke acteur. Piet Ekel is op 21 september 1921 geboren te Soest in de provincie Utrecht. Op de foto links ziet u Wout Roorda op bezoek bij Piet Ekel (Malle Pietje) thuis bij Piet in Soest. Piet poseert met het tijdschrift van Wout, de Top of Holland.

Over de serie “Swiebertje”

Allereerst kwam het gesprek natuurlijk op de serie Swiebertje. De schrijver van de serie is John H. Uit den Bogaard, geboren in 1910 en overleden in 1993. Hij bedacht het hele verhaal.

Joop Doderer, landelijk bekend geworden als Swiebertje, geboren als John  Heinrich Doderer op 28 augustus 1921 te Velzen begon zijn loopbaan op de radio in de eerste dagen van de Hoorspelafdeling van de NRU. In 1955 trad Joop Doderer voor het eerst op in de serie “Swiebertje”. 46 jaar later, op 12 oktober 2001 kenden de lezers van de AVRO Televizier de NCRV productie Swiebertje de gouden publieksprijs toe. Het was al die jaren het meest bekeken programma. Deze prijs was niet alleen te danken aan Joop Doderer voor zijn vertolking van de hoofd- en titelrol, zijn 60-jarig jubileum op het toneel en zijn 80- ste verjaardag, maar ook aan zijn nog levende
medespelers Riek Schagen (Saartje) en Piet Ekel (Malle Pietje) die heel veel hebben betekend voor het succes van de serie. Oud AVRO-voorzitter Wallace de Vries noemde het Familie-gebeuren een instituut, vergelijkbaar met de Bonte Dinsdagavond Trein. Hij noemde de serie “Swiebertje” een nationaal begrip, dat vele mensen zich nog heel lang kunnen herinneren.


Het succes

Joop Doderer (Swiebertje) maakte van een eenvoudige zwerver een bijzonder figuur. Hij voegde aan deze Goedzak een aantal clowneske eigenschappen toe en nog een paar fysieke grappen en grollen tussendoor, waardoor een figuur ontstond, die eigenlijk door niemand kon worden overgenomen. Zijn optreden leidde dikwijls tot onvoorspelbare situaties, die alleen door Swiebertje zelf in de hand konden worden gehouden. Dat maakte elke uitzending, behalve door het verhaal, tot één avontuur. Iedereen kon het begrijpen. Swiebertje was eigenlijk de personificatie van het kind, dat met een goede inborst wel eens kattenkwaad uithaalt, Saartje was de moeder, die zijn streken liefdevol opving en trachtte goed te praten, maar zich wel de nodige zorgen maakte, de Burgemeester was de vader, die graag orde op zaken wilde houden met behulp van Bromsnor, die de corrigerende maatschappij vertegenwoordigde en thuis lief en leed deelde met zijn lieve vrouw Cornelia. Malle Pietje was zijn tweede ik, die altijd meeging als het een goede zaak betrof, maar slechts tot de helft meeliep als het hem een riskante onderneming leek. Overigens kon het hem weinig schelen dat deze vriendschap tijd, geld of spullen kostte, want zijn credo luidde: het is zaliger te geven dan te ontvangen. De rol van Malle Pietje die pas in de laatste 7 jaren de reeks plezierig verrijkte, bood de schrijver nieuwe perspectieven: Swiebertje kreeg er nu een vriend en toeverlaat bij, huizend in een rommelig winkeltje vol nostalgische artikelen, waarin het tweetal veel lol kon beleven.


Wat wetenswaardigheden rondom de serie

• In 1955: Proefuitzendingen op 20 april en 2 november binnen een half uur onder leiding van Fred Benavente.
• 1957: Start van de regulaireuitzendingen, gedurende 17 jaar lang, tot en met 25 april 1975, live uitgezonden of op bandopgenomen, bestemd voor de vooravonduren tussen 19.00 en 20.00 uur.
• 1968: Malle Pietje voor het eerst in beeld.
• 1971: Uitzending van de 99e aflevering van Swiebertje.
• 1972: Ruim 6 miljoen mensen kijken naar Swiebertje.
• 1998: Swiebertje en Saartje maken reclame voor echte boter.
• Vanaf 2000: Swiebertje wordt als 10 delige serie op video en dvd uitgebracht.
• 2006: Delen van de reeks komen in zwart/wit op dvd uit.

Nog iets over de opnames

De opnames duurden ongeveer 50 minuten, hiervoor moest eerst “droog” worden geoefend. Soms werden alle keukenopnames achtereen gemaakt of alle burgemeesterkameropnames, dit lag een beetje aan het verhaal en aan de regisseur. De serie heeft in otaal 7 regisseurs gekend. Het repeteren vond meestal plaats in Amsterdam, hier werd een week lang “droog gerepeteerd”. Het decor, kleding etc. werden verzorgd door de NOS in opdracht van de NCRV, die eindverantwoordelijk was. Buiten de studio werd gefilmd in onder andere Buren en KerkAvezaat in de Betuwe, maar ook in Loosdrecht en Hollandse Rading (de laatste aflevering als Swiebertje naar Amerika vertrekt). In het ostalgische plaatsje Oudewater werd Swiebertje door Bromsnor in de cel van het gemeentehuis geplaatst.

Meer dan alleen Malle Pietje

Tijdens het gesprek bleek al gauw dat Piet veel meer was dan alleen Malle Pietje uit de serie. Piet Ekel is al 50 jaar verbonden aan de omroep. Piet was oorspronkelijk voor de handel opgeleid. In de tweede Wereldoorlog kwam hij voor keuze te staan in arbeidsdienst te gaan of te studeren. Dit om overplaatsing naar Duitsland te voorkomen. Piet is toen een cursus gaan volgen in het gesproken woord, zang, letterkunde, spreken in het openbaar etc. Piet Ekel leerde als jonge jongen al boeken en scènes makkelijk uit het hoofd door de tekst vaak hardop te lezen en te herhalen. In z’n eentje speelde hij in het openluchttheater van Soest vaak meer dan eens de sterren van de hemel. De tuin van zijn ouderlijk huis was ook een favoriete plek om zijn kunsten ten tonele te brengen Hij werd met name bekend door imitaties ten gehore te brengen met de zinken emmer als klankbord. Toen hij in hoorspelen mensen moest spelen die de oorlog vertegenwoordigden, druiste dat volledig tegen zijn natuur in en dook hij onder. Piet Ekel vertelt dat hij verschillende types kan nadoen, waaronder Prins Bernhard. Zo vertelt hij van een zogenaamde “Bonte avond”, toen de Koninklijke Familie vertegenwoordigd door Koningin Juliana en haar kinderen de jaarlijkse feestavond bijwoonde van de K.P.S, de Koninklijke Paleis Soest Sportvereniging in “Zaal emland” te Soest, vlakbij Soestdijk. Tijdens het door de AVRO samengestelde programma traden bekende artiesten op. Piet Ekel was ingehuurd om Prins Bernhard te imiteren. De Prins zelf was deze vond ziek thuis. Het nummer met de zinken emmer had ook tijdens deze avond succes. Toen de imitatie van de Prins begon (men was bang dat de Prins belachelijk gemaakt zou worden), werd het doodstil in de zaal. Piet Ekel vertolkte een tekst die tijdens de opening van de Jaarbeurshal was gebruikt door de Prins. Plotseling klonk de heldere kinderstem van prinses Beatrix: “Ha, ha, dat is papa!” Koningin Juliana moest daar zo om lachen dat de zaal zich daarbij aansloot, de Koningin laat je immers niet in haar eentje lachen. Staande ovatie voor deze imitatie! Toch vond Piet Ekel het maken van programma’s het allerleukste om te doen. Hij heeft 17 jaar nationale programma’s mogen maken, bijvoorbeeld op Koninginnedag of “Vreemde bloemen in Neerlands tuin” over buitenlanders die al jarenlang in Nederland woonden.

Over Riek Schagen, Lou Geels en Sjako

Piet Ekel vertelt dat hij met Riek Schagen (Saartje) nog lang een warme vriendschap onderhield. "Ze is een heel lief mens van ruim 90 jaar", zegt Piet in 2006. Riek was veel meer dan Saartje in de serie. Ze was ook een talentvol schilder, ze maakt de prachtigste schilderijen. Geertruida Hendrika Schagen, geboren 15 november 1913 te Amersfoort. Was getrouwd met filosoof, econoom en kunsthistoricus Dr. L.G.Westerman. Speelde bij verschillende bekende toneelgezelschappen. Later speelde zij regelmatig op de televisie, waarvan 10 jaar als Saartje, in de serie Swiebertje, maar ook in bekende films zoals Ciske de Rat vertolkte zij een rol. Riek Schagen overleed op 14 juli 2008 op 94 jarige leeftijd. Op de foto, Wout Roorda hier bij "Saartje" Riek Schagen thuis op de bank. Tot de laatste dag van haar leven hadden Wout en Alette en warm contact met Riek.Op de foto rechts zien we Saartje, gefotografeerd bij "haar" servieskast welke hedentendage nog altijd te bezichtigen is in Roorda State.

Wout en 'Saartje' bij de kast uit de serie, die thans te zien is in de Roorda State.       Wout Roorda thuis bij Riek Schagen.

Lou Geels leek in het echt eigenlijk heel veel op bromsnor in de serie. Deze rol was op zijn lijf geschreven, hij voelde zich veldwachter en had ook het liefst in zijn dagelijkse leven het veldwachterspak aan gehad. Bij zijn afscheid kreeg hij dan ook een veldwachters - tenue cadeau. Pierre Louis Antonie Geels werd geboren in Rotterdam 18 mei 1908 en woonde in Roelofarendsveen. Hij vervulde in zijn leven opmerkelijke rollen in film en theateren beëindigde deze periode van hard werken als Bromsnor. Op zijn sterfbed ontving hij nog een Ridderorde… Lou Geels overleed op 8 juni 1979.

Sjako had als kakatoe ook een prominente rol in de winkel van Malle Pietje. Sjako was van een oppasser in Artis. Het was een bijzondere vogel met een eigenwijs karakter. Hij luisterde het beste naar korte bevelen anders had hij de neiging om ergens in te bijten.

Over Televiseprogramma’s van nu

Op de vraag wat hij zoal van de huidige televisieprogramma’s vindt is het antwoord dat hij veel programma’s op elkaar vindt lijken. Men kan niet meer over een programma napraten zoals vroeger. Zijn vrouw en hij kijken wel graag naar “Andere Tijden”en “Toen was geluk heel gewoon”. Deze programma’s brengen hun even weer in de tijd van weleer toen inderdaad geluk heel gewoon was. “Ik heb een goed en gelukkig leven gehad” zo zijn
de woorden aan het eind van ons interview met Piet Ekel. Om met de woorden van Piet te eindigen: “Ik heb een familiair gevoel gekregen met jullie tijdens de ontmoeting bij ons thuis”. Voor Wout en mij was deze ontmoeting onvergetelijk!!

Alette Winkel